Een horloge zonder kroon klinkt als een productiefout. De kroon is dat kleine knopje aan de zijkant waarmee je je horloge opwindt en de tijd zet. Hij zit er al zo lang als er polshorloges bestaan, en eigenlijk heeft niemand ooit overwogen om het ding gewoon weg te laten.
Tot IWC dat dus deed. Op Watches and Wonders in Genève presenteerde het Zwitserse merk de Pilot’s Venturer Vertical Drive, een mechanisch horloge dat is ontworpen voor mensen in een ruimtepak. En als je weleens een ruimtepak van dichtbij hebt gezien, begrijp je waarom een kroontje van een paar millimeter dan ineens een groot probleem wordt.
Waarom de kroon moest verdwijnen
Astronauten dragen handschoenen die zo dik zijn dat een gemiddeld kroontje onmogelijk te bedienen is. Wie weleens met handschoenen aan op een hardloophorloge probeert te drukken, kent het gevoel. In een ruimtepak komt daar overdruk bij, en je kunt je arm niet zomaar voor je gezicht draaien zoals op aarde, omdat het pak zelf in de weg zit.
IWC bouwde de Venturer Vertical Drive samen met Vast, een Amerikaans ruimtevaartbedrijf dat in 2026 zijn eerste commerciële ruimtestation Haven-1 wil lanceren. Vast wilde een tool watch waar bemanningsleden tijdens missies op kunnen vertrouwen. IWC mocht hem leveren, op voorwaarde dat het ding daadwerkelijk werkt als je in een ruimtepak zit. Daar moest dus een nieuwe oplossing voor komen.
Hoe je hem dan bedient
In plaats van de kroon zit er een roterende ring rond de kast (de bezel) en aan de zijkant een soort tuimelschakelaar. Wind je het horloge op? Dat doe je door op de bezel een stand te kiezen en op de schakelaar te drukken. Tijd zetten? Hetzelfde principe. Tweede tijdzone instellen? Idem.
Het hele systeem is patent-pending volgens IWC. Dat klinkt als marketing, maar het is wel terecht: niemand heeft eerder een mechanisch horloge laten bedienen via de bezel zonder daarbij in te leveren op precisie. Iedere functie heeft een vaste positie op de ring, en de schakelaar geeft een fysieke klik mee zodat je weet dat er iets is gebeurd. Op aarde voelt dat omslachtig, in de ruimte voelt het juist als de enige logische manier.
Wat IWC erin heeft gestopt
De kast is 44,3 millimeter breed en 16,7 millimeter dik. Niet bepaald subtiel, maar ook geen extreem voor een tool watch. Het materiaal is wit zirkoniumoxide-keramiek, met een lunet en bodemplaat van Ceratanium. Dat is IWC’s eigen mengsel van titanium en een keramische coating: lichtgewicht, krasvast en bestand tegen grote temperatuursverschillen. Dat laatste is in de ruimte handig, want bij elke baan om de aarde gaat het horloge van diepe schaduw naar volle zon en weer terug.
Binnenin tikt het IWC-kaliber 3277, een automatisch uurwerk met 120 uur gangreserve. Naast de tijd geeft het horloge een tweede tijdzone aan via een onafhankelijk in te stellen 24-uurs wijzer. Dat lost een probleem op dat astronauten echt hebben: in de ruimte is er geen vaste lokale tijd, dus je moet voortdurend kunnen schakelen tussen missietijd en aardse tijd. Watervast tot 100 meter, witte rubberen band, Ceratanium-gesp. Volgens IWC’s eigen persrelease is dit de eerste IWC die officieel voor menselijke ruimtevaart is gecertificeerd.
Voor wie dit horloge écht is
Eerlijk: dit is geen horloge dat je koopt om naar kantoor te dragen. IWC verkoopt het in Genève voor 24.000 Zwitserse franken excl. btw, omgerekend rond de 28.900 euro. Bij Amerikaanse retailers ligt de adviesprijs hoger, richting 45.000 dollar. Daar koop je een tweedehands BMW van.
De doelgroep zijn in eerste instantie de bemanningsleden van Vast’s Haven-1-missies, en straks de privé-astronauten die op commerciële ruimtevluchten meegaan. Maar IWC is geen liefdadigheidsinstelling: ze maken het horloge ook in een commerciële editie, omdat ze weten dat verzamelaars dit ding willen hebben. Wie horloges verzamelt om het verhaal, krijgt hier een verhaal dat geen enkele andere fabrikant op aarde kan vertellen.
Vergelijk het met de Sealander GMT die we eerder bespraken: ook een horloge met tweede tijdzone, maar bedoeld voor wie naar Lissabon vliegt. De Venturer Vertical Drive is bedoeld voor wie naar de baan om de aarde gaat. Dat is een andere klantgroep.
Wat dit zegt over horloges in 2026
Apple verkoopt elk kwartaal meer slimme horloges dan de hele Zwitserse industrie samen. De voor de hand liggende reactie van merken als IWC zou zijn om dat te kopiëren: schermpje erop, app erbij, klaar. In plaats daarvan bouwt IWC een mechanisch horloge dat aantoont wat een Apple Watch nooit kan, namelijk gegarandeerd werken in de ruimte zonder batterij, zonder firmware-update, zonder cloud.
Het is geen massamarktstrategie. Het is een duidelijk signaal dat mechanische horloges nog ergens voor dienen, ook al draait de wereld al jaren op smartphones. Dat signaal wordt overtuigender naarmate smartwatches meer op elkaar gaan lijken. Lees ook onze take op de TAG Heuer Monaco-redesign en op de Pebble Round 2, die elk vanuit een andere hoek hetzelfde laten zien.
Of de Venturer Vertical Drive ooit echt om de pols van iemand op Haven-1 zit, weten we pas als Vast die missie daadwerkelijk heeft gevlogen. Maar het feit dat een Zwitserse uurwerkmaker een horloge bouwt zonder kroon, omdat dat in een ruimtepak nu eenmaal handiger is, dat alleen al is meer durf dan we de afgelopen jaren in de horlogewereld hebben gezien.